- چرا با وجود ادعاي تساوي حق زن ومرد در صورت متاركه حق حضانت فرزند برعهده مرد ميباشد؟ در حالي كه فرزند به ويژه دختر از نظر عاطفي بيشتر به مادر نيازمند است؟
حضانت وسرپرستى با ولايت فرق مىكند. ولايت يعنى اينكه تا زمانيكه طفل صغير است، انجام امور مالي، فروش اموال و طرف قرارداد واقع شدنش با پدر است و در حالتىكه فردي، مجنون، صغير و يا سفيه باشد ولايت آن بر عهدهى كسى است در غير اين صورت فرد خودش مىتواند ولايت را بر عهده بگيرد اما سرپرستى يعنى مراقبت و نگهدارى در موارد غيرمالي
. حدود حضانت مربوط به نگهدارى مادى اطفال و تامين نيازهاى مادى آنها و مراقبتهاى بهداشتى و دخالت در امور آموزشى و تربيتى اطفال را شامل مىشودو اين نيازهاى مادى افراد جامعه كه از لحظهى تولد ايجاد مىشود، در قانون به صورت نفقه برطرف مىشود. در حضانت نيز نيازهاى مادى فرزند بايد برطرف شود و در قانون اين مساله به عهدهى پدر است.
اما در اسلام حضانت در اصطلاح فقهی عبارت است از ولایت و سلطه بر تربیت طفل و امور متعلق به آن مانند نگهداری، خوابانیدن، نظافت، شستن لباس و غیره است.
در فقه شیعه احکام حضانت در راستای مصالح کودک است. و حق حضانت مادر از کودک اختیاری است نه الزامی و با اسقاط اولین حق ساقط میگردد و او میتواند از پدر کودک تقاضای اجرت نماید لیکن این حق درباره پدر الزامی و غیر قابل اسقاط و زوال است. در جمع بین روایات مشهور فقها و قانون مدنی ایران این است که: «حضانت پسر بعد از دو سال و حضانت دختر بعد از هفت سال را به عهده پدر قرار دادهاند» .در صورتی که صحت جسمانی یا روحی یا اخلاقی طفل بر اثر حضانت هر یک از ابوین به خطر افتد دادگاه به هر ترتیب که بتواندتصمیم مقتضی اتخاذ خواهد کرد .
طرفداران تشابه کامل حقوق زن و مرد، تفکر رایج در غرب و سازمانهای بین المللی دفاع از حقوق زنان، خواهان برخورداری یکسان زن و مرد از حضانت و گاه انحصاری کردن آن برای زنان بودهاند.ولي اسلام با توجه به مصالح مختلف و توان افراد و پیوستگی قواعد خود احکامی را بیان میکند . در حضانت آنچه از دوش زنان برداشته شده وظایف و مشقات اداره معاش کودک، تعلیم و تربیت و حفاظت و مسئولیتهای ناشی از آن است.و الا از جهت عاطفی همه فقها معتقدند که فرزند حق ملاقات و در کنار مادر بودن را دارا است. این ضابطه فقهی با سایر احکام نیز همخوانی دارد که یکی از آنها طلاق است. در شرایط عادی اختیار طلاق در نهایت به دست زوج است لذا دادن حضانت فرزندان و مسئولیت سنگین حفظ و نگهداری آنان بر دوش مرد، یکی از راههای محدود کردن طلاق است تا مرد به سادگی زنان را طلاق ندهد.
از نظر اجتماعى حضانت تا زمانى براى پدر و مادر به عنوان حق و تكليف الزام ايجاد كند كه از نظر قضايي، دادگاه و دستگاه قضايى صلاحيت آنها را باقى بداند بنابراين هر دليلى به لحاظ فساد اخلاقي، بيمارىهاى خاص مسري، اعتياد يا مشكلات اجتماعى مثل زندان و محكوميتهاى خاص ممكن است اين حضانت را از پدر يا مادر يا هر دو سلب كند و به كس ديگر يا موسسهاى سپرده شود.
اردیبهشت ۲۸م, ۱۳۸۷ ساعت: ۵:۳۹ ق.ظ
خوابانيدن دختر